导数与微分@微商
微分是导数的另一种描述形式
介绍常用的求导法则,证明及示例
函数 y = f ( x ) y=f(x) y=f(x)在任意点 x x x的微分,称为函数的微分,记为:
d y \mathrm{\mathrm{d}}y dy, d f ( x ) \mathrm{\mathrm{d}}f(x) df(x)
d y = f ′ ( x ) Δ x dy=f'(x)\Delta{x} dy=f′(x)Δx
例如: y = cos x y=\cos{x} y=cosx的微分: d y = ( cos x ) ′ Δ x = − sin x Δ x \mathrm{\mathrm{d}}y=(\cos{x})'\Delta{x}=-\sin{x}\Delta{x} dy=(cosx)′Δx=−sinxΔx
函数的微分 d y \mathrm{\mathrm{d}}y dy与自变量的微分 d x \mathrm{\mathrm{d}}x dx之商等于该函数的导数
即 d y d x = f ′ ( x ) \frac{\mathrm{\mathrm{d}}y}{\mathrm{\mathrm{d}}x}=f'(x) dxdy=f′(x),因而导数也叫做微商
假设函数 f f f和 g g g都是可微的, C C C是一个常数,则:
常数相乘法则
加法法则
乘法法则
除法法则
这些个基础法则均可以通过导数的极限定义推导
以乘法求导法则为例
例如乘法求导法则(需要对导数的极限式定义熟悉,要点配凑的技巧)
( u ( x ) v ( x ) ) ′ = lim Δ x → 0 u ( x + Δ x ) v ( x + Δ x ) − u ( x ) v ( x ) Δ x = lim Δ x → 0 u ( x + Δ x ) v ( x + Δ x ) − u ( x ) v ( x ) + [ − u ( x ) v ( x + Δ x ) + u ( x ) v ( x + Δ x ) ] Δ x = lim Δ x → 0 ( u ( x + Δ x ) − u ( x ) ) v ( x + Δ x ) − u ( x ) v ( x ) + [ u ( x ) v ( x + Δ x ) ] Δ x = lim Δ x → 0 ( u ( x + Δ x ) − u ( x ) ) v ( x + Δ x ) Δ x + lim Δ x → 0 − u ( x ) v ( x ) + [ u ( x ) v ( x + Δ x ) ] Δ x = lim Δ x → 0 ( u ( x + Δ x ) − u ( x ) ) Δ x lim Δ x → 0 v ( x + Δ x ) + lim Δ x → 0 u ( x ) ( v ( x + Δ x ) − v ( x ) ) Δ x = u ′ ( x ) v ( x ) + u ( x ) lim Δ x → 0 [ v ( x + Δ x ) − v ( x ) ] Δ x = u ′ ( x ) v ( x ) + u ( x ) v ′ ( x ) \small{\begin{aligned} (u(x)v(x))' &=\lim_{\Delta{x}\to{0}} \frac{u(x+\Delta{x})v(x+\Delta{x})-u(x)v(x)}{\Delta{x}} \\ &=\lim_{\Delta{x}\to{0}}\frac{u(x+\Delta{x})v(x+\Delta{x})-u(x)v(x)+[-u(x)v(x+\Delta{x})+u(x)v(x+\Delta{x})]} {\Delta{x}} \\ &=\lim_{\Delta{x}\to{0}}\frac{(u(x+\Delta{x})-u(x))v(x+\Delta{x})-u(x)v(x)+[u(x)v(x+\Delta{x})]} {\Delta{x}} \\ &=\lim_{\Delta{x}\to{0}}\frac{(u(x+\Delta{x})-u(x))v(x+\Delta{x})} {\Delta{x}} +\lim_{\Delta{x}\to{0}}\frac{-u(x)v(x)+[u(x)v(x+\Delta{x})]}{\Delta{x}} \\ &=\lim_{\Delta{x}\to{0}}\frac{(u(x+\Delta{x})-u(x))}{\Delta{x}}\lim_{\Delta{x}\to{0}}v(x+\Delta{x}) +\lim_{\Delta{x}\to{0}} \frac{u(x)(v(x+\Delta{x})-v(x))}{\Delta{x}} \\&=u'(x)v(x)+u(x) \lim_{\Delta{x}\to{0}}\frac{[v(x+\Delta{x})-v(x)]}{\Delta{x}} \\&=u'(x)v(x)+u(x)v'(x) \end{aligned}} (u(x)v(x))′=Δx→0limΔxu(x+Δx)v(x+Δx)−u(x)v(x)=Δx→0limΔxu(x+Δx)v(x+Δx)−u(x)v(x)+[−u(x)v(x+Δx)+u(x)v(x+Δx)]=Δx→0limΔx(u(x+Δx)−u(x))v(x+Δx)−u(x)v(x)+[u(x)v(x+Δx)]=Δx→0limΔx(u(x+Δx)−u(x))v(x+Δx)+Δx→0limΔx−u(x)v(x)+[u(x)v(x+Δx)]=Δx→0limΔx(u(x+Δx)−u(x))Δx→0limv(x+Δx)+Δx→0limΔxu(x)(v(x+Δx)−v(x))=u′(x)v(x)+u(x)Δx→0limΔx[v(x+Δx)−v(x)]=u′(x)v(x)+u(x)v′(x)
简写为: ( u v ) ′ = u ′ v + u v ′ (uv)'=u'v+uv' (uv)′=u′v+uv′
若 u = g ( x ) u=g(x) u=g(x)在点 x x x可导,而 y = f ( u ) y=f(u) y=f(u)在点 u = g ( x ) u=g(x) u=g(x)可导,则 y = f ( g ( x ) ) y=f(g(x)) y=f(g(x))在点 x x x可导,且 d y d x = f ′ ( u ) ⋅ g ′ ( x ) \frac{\mathrm{\mathrm{d}}y}{\mathrm{\mathrm{d}}{x}}=f'(u)\cdot g'(x) dxdy=f′(u)⋅g′(x)或 d y d x \frac{\mathrm{\mathrm{d}}y}{\mathrm{\mathrm{d}}x} dxdy= d y d u ⋅ d u d x \frac{\mathrm{\mathrm{d}}y}{\mathrm{\mathrm{d}}u}\cdot\frac{\mathrm{\mathrm{d}}u}{\mathrm{\mathrm{d}}x} dudy⋅dxdu
由于
y
=
f
(
u
)
y=f(u)
y=f(u)在点
u
u
u可导,即存在极限
lim
Δ
u
→
0
Δ
y
Δ
u
\lim\limits_{\Delta{u}\to{0}}\frac{\Delta{y}}{\Delta{u}}
Δu→0limΔuΔy=
f
′
(
u
)
f'(u)
f′(u);再由极限和无穷小的关系:
Δ
y
Δ
u
\frac{\Delta{y}}{\Delta{u}}
ΔuΔy=
f
′
(
u
)
+
α
(
Δ
u
)
f'(u)+\alpha(\Delta{u})
f′(u)+α(Δu)(1)
其中函数 α ( Δ u ) \alpha(\Delta{u}) α(Δu)是 Δ u → 0 \Delta{u}\to{0} Δu→0时的无穷小
若
Δ
u
≠
0
\Delta{u}\neq{0}
Δu=0,则式(1)两边同乘以
Δ
x
\Delta{x}
Δx,得
Δ
y
=
f
′
(
u
)
Δ
u
+
α
(
Δ
u
)
Δ
u
\Delta{y}=f'(u)\Delta{u}+\alpha(\Delta{u)}\Delta{u}
Δy=f′(u)Δu+α(Δu)Δu(2)
当 Δ u = 0 \Delta{u}=0 Δu=0时,规定 α ( Δ u ) = α ( 0 ) = 0 \alpha(\Delta{u})=\alpha(0)=0 α(Δu)=α(0)=0
则有 α ( Δ u ) \alpha(\Delta{u}) α(Δu)= { Δ y Δ u − f ′ ( u ) Δ u ≠ 0 0 Δ u = 0 \begin{cases}\frac{\Delta{y}}{\Delta{u}}-f'(u)&\Delta{u}\neq{0} \\ 0&\Delta{u}=0\end{cases} {ΔuΔy−f′(u)0Δu=0Δu=0在 Δ u = 0 \Delta{u}=0 Δu=0处连续,因为左右极限都等于0,所以 lim Δ u → 0 α ( Δ u ) = 0 = α ( 0 ) \lim\limits_{\Delta{u}\to{0}}{\alpha{(\Delta{u})}}=0=\alpha(0) Δu→0limα(Δu)=0=α(0))
并且 Δ y = f ( u + Δ u − f ( u ) ) \Delta{y}=f(u+\Delta{u}-f(u)) Δy=f(u+Δu−f(u))= f ( u ) − f ( u ) = 0 f(u)-f(u)=0 f(u)−f(u)=0;式(2)仍然成立
用
Δ
x
≠
0
\Delta{x}\neq{0}
Δx=0除式(2)两边,得
Δ
y
Δ
x
\frac{\Delta{y}}{\Delta{x}}
ΔxΔy=
f
′
(
u
)
Δ
u
Δ
x
f'(u)\frac{\Delta{u}}{\Delta{x}}
f′(u)ΔxΔu+
α
(
Δ
u
)
⋅
Δ
u
Δ
u
\alpha(\Delta{u})\cdot{\frac{\Delta{u}}{\Delta{u}}}
α(Δu)⋅ΔuΔu(3)
式(3)两边取
Δ
x
→
0
\Delta{x}\to{0}
Δx→0的极限,得(4):
lim Δ x → 0 Δ y Δ x = lim Δ x → 0 [ f ′ ( u ) Δ u Δ x + α ( Δ u ) ⋅ Δ u Δ x ] \lim\limits_{\Delta{x}\to{0}}\frac{\Delta{y}}{\Delta{x}} =\lim\limits_{\Delta{x}\to{0}} [f'(u)\frac{\Delta{u}}{\Delta{x}} +\alpha(\Delta{u})\cdot{\frac{\Delta{u}}{\Delta{x}}}] Δx→0limΔxΔy=Δx→0lim[f′(u)ΔxΔu+α(Δu)⋅ΔxΔu]
由于
u
=
g
(
x
)
u=g(x)
u=g(x)在
x
x
x点可导,所以
lim
Δ
x
→
0
Δ
u
Δ
x
\lim\limits_{\Delta{x}\to{0}}{\frac{\Delta{u}}{\Delta{x}}}
Δx→0limΔxΔu=
g
′
(
x
)
g'(x)
g′(x)(5),且由可导和连续的关系:
u
=
g
(
x
)
u=g(x)
u=g(x)在
x
x
x点连续:
Δ
u
→
0
(
Δ
x
→
0
)
\Delta{u}\to{0}(\Delta{x}\to{0})
Δu→0(Δx→0),从而
lim
Δ
x
→
0
α
(
Δ
u
)
\lim\limits_{\Delta{x\to{0}}}\alpha(\Delta{u})
Δx→0limα(Δu)=
lim
Δ
u
→
0
α
(
Δ
u
)
\lim\limits_{\Delta{u\to{0}}}\alpha(\Delta{u})
Δu→0limα(Δu)=
0
0
0(6)
由(5),(6)可知, lim Δ x → 0 Δ y Δ x \lim\limits_{\Delta{x}\to{0}}\frac{\Delta{y}}{\Delta{x}} Δx→0limΔxΔy= f ′ ( u ) lim Δ x → 0 Δ u Δ x f'(u)\lim\limits_{\Delta{x}\to{0}}{\frac{\Delta{u}}{\Delta{x}}} f′(u)Δx→0limΔxΔu+0= f ′ ( u ) g ′ ( x ) f'(u)g'(x) f′(u)g′(x),即 d y d x = f ′ ( u ) ⋅ g ′ ( x ) \frac{\mathrm{\mathrm{d}}y}{\mathrm{\mathrm{d}}{x}}=f'(u)\cdot g'(x) dxdy=f′(u)⋅g′(x)
y = e x 3 y=e^{x^3} y=ex3,求 d y d x \frac{\mathrm{\mathrm{d}}y}{\mathrm{\mathrm{d}}x} dxdy
利用反函数求导法则求 y = log a x y=\log_{a}x y=logax, ( a > 0 , a ≠ 1 , x ∈ ( 0 , + ∞ ) ) (a>0,a\neq{1},x\in(0,+\infin)) (a>0,a=1,x∈(0,+∞))的导数
(1),这个函数的导数易求(已知),则通过反函数求导公式有
y
′
=
1
x
′
y'=\frac{1}{x'}
y′=x′1=
1
a
y
ln
a
\frac{1}{a^{y}\ln{a}}
aylna1(2),为了得到关于
x
x
x的函数,将(1)代入(2),得
y
′
=
1
x
ln
a
y'=\frac{1}{x\ln{a}}
y′=xlna1变式:求 y = a x ( a > 0 , a ≠ 1 ) y=a^{x}(a>0,a\neq{1}) y=ax(a>0,a=1)的反函数的导数
从上述两个例子可以看出,使用反函数求导法则求反函数的导数是很方便的,甚至不需要知道反函数的解析式就能够得出反函数的导数
求 x = sin y x=\sin{y} x=siny, y ∈ I y = [ − π 2 , π 2 ] y\in{I_y}=[-\frac{\pi}{2},\frac{\pi}{2}] y∈Iy=[−2π,2π], x ∈ [ − 1 , 1 ] x\in[-1,1] x∈[−1,1]的反函数 y = arcsin x y=\arcsin{x} y=arcsinx
函数 x x x在 I y I_{y} Iy内单调可导,所以其反函数导数 y ′ = 1 x ′ y'=\frac{1}{x'} y′=x′1= 1 cos y \frac{1}{\cos{y}} cosy1
cos y = ± 1 − sin 2 y \cos{y}=\pm{\sqrt{1-\sin^{2}{y}}} cosy=±1−sin2y= ± 1 − x 2 \pm{\sqrt{1-x^2}} ±1−x2,在 I y I_{y} Iy内, cos y > 0 \cos{y}>0 cosy>0,所以 cos y = 1 − x 2 \cos{y}=\sqrt{1-x^2} cosy=1−x2
从而 y ′ = ( arcsin x ) ′ = 1 1 − x 2 y'=(\arcsin{x})'=\frac{1}{\sqrt{1-x^2}} y′=(arcsinx)′=1−x21
类似的可以得到 ( arccos x ) ′ = − 1 1 − x 2 (\arccos{x})'=-\frac{1}{\sqrt{1-x^2}} (arccosx)′=−1−x21
(0)是直接函数,
y
∈
I
y
=
(
−
π
2
,
π
2
)
y\in{I_{y}=(-\frac{\pi}{2},\frac{\pi}{2})}
y∈Iy=(−2π,2π),
x
∈
I
x
=
(
−
∞
,
+
∞
)
x\in{I_x=(-\infin,+\infin)}
x∈Ix=(−∞,+∞)求函数(0)的反函数
y
=
arctan
x
y=\arctan{x}
y=arctanx,
(
x
∈
I
x
)
(x\in{I_{x}})
(x∈Ix)
以求 y = a x y=a^x y=ax的导函数为例,使用对数求导法(伯努利求导法)
y = a x y=a^x y=ax,两边取对数 ln y = ln a x = x ln a \ln y=\ln a^x=x \ln a lny=lnax=xlna
两边同时对 x x x求导, 1 y y ′ = ln a \frac{1}{y}y'=\ln a y1y′=lna,整理: y ′ = y ln a = a x ln a y'=y\ln a=a^x \ln a y′=ylna=axlna即, ( a x ) ′ = a x ln a (a^x)'=a^x \ln a (ax)′=axlna
给定 y = f ( x ) y=f(x) y=f(x),其中 x x x和 y y y分别是函数 f f f的自变量和因变量。
以下表达式是等价的:
其中符号 d d x \frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x} dxd和 D D D是微分运算符,表示微分操作。
微分运算符D为Euler 记法
例如:常见函数求微分:
D x n = n x n − 1 Dx^n = nx^{n-1} Dxn=nxn−1(幂律(power rule), n n n是任意实数)
D e x = e x De^x = e^x Dex=ex
D ln ( x ) = 1 / x D\ln(x) = 1/x Dln(x)=1/x
def f(x):
return 3 * x ** 2 - 4 * x
def numerical_lim(f, x, h):
return (f(x + h) - f(x)) / h
h = 0.1
for i in range(5):
print(f'h={h:.5f}, numerical limit={numerical_lim(f, 1, h):.5f}')
# 逐步缩小补偿(微分),获得更加精确的导数估计值
h *= 0.1
h=0.10000, numerical limit=2.30000
h=0.01000, numerical limit=2.03000
h=0.00100, numerical limit=2.00300
h=0.00010, numerical limit=2.00030
h=0.00001, numerical limit=2.00003